Zmiana pokoleniowa – paradoks fosforu

Fosfor, obok węgla, wodoru, azotu, siarki i tlenu, należy do sześciu pierwiastków podstawowych dla życia. Jego nazwa pochodzi z języka greckiego i oznacza „niosący światło”. Do jego wyjątkowych cech należy fakt, że został odkryty najpierw w płynach ustrojowych zwierząt i ludzi, a dopiero później w świecie roślin i minerałów. Jest również pierwszym pierwiastkiem, którego odkrywcę znamy z nazwiska.

Fosfor jest niezbędny w procesach metabolicznych organizmów żywych i ma kluczowe znaczenie zarówno dla roślin, jak i zwierząt. W praktyce nie istnieje proces biologiczny, w którym fosfor nie odgrywałby istotnej roli.

Rola fosforu w produkcji roślinnej

W materii organicznej gleby fosfor jest drugim – po azocie – najważniejszym makroskładnikiem pokarmowym. Spośród niezbędnych składników mineralnych jest jednocześnie jednym z najtrudniej przyswajalnych przez rośliny, a zaraz po azocie w największym stopniu decyduje o efektywności produkcji roślinnej.

Odpowiednie zaopatrzenie roślin w fosfor wpływa na:

wyższą jakość plonu,
większą wytrzymałość źdźbeł,
intensywniejszy rozwój systemu korzeniowego,
wcześniejsze dojrzewanie roślin.

Wielu rolników wskazuje na sytuację, w której analiza gleby wykazuje dobrą zawartość fosforu, a mimo to rośliny wykazują objawy jego niedoboru. Wynika to z faktu, że w glebie fosfor występuje w dużej części w formie trudno rozpuszczalnych soli, niedostępnych dla roślin.

Na jego przyswajalność wpływają dodatkowo czynniki środowiskowe, takie jak:

temperatura gleby,
wilgotność,
odczyn (pH),
zawartość materii organicznej,
aktywność biologiczna gleby.

Historia nawożenia fosforem i ograniczenia

Uzupełnianie fosforu w produkcji roślinnej ma ponad 100-letnią historię. Początkowo stosowano mielone kości, obecnie wykorzystuje się produkty powstające w wyniku przetwarzania skał fosforanowych (apatytu).

Podstawowym surowcem do produkcji nawozów fosforowych (np. superfosfatu) jest apatit wydobywany w kopalniach. Globalne zasoby fosforu są jednak ograniczone – według szacunków wystarczą na 100–150 lat.

Dodatkowym problemem jest fakt, że znaczna część nawozów fosforowych przed pobraniem przez rośliny ulega przemianom do form chemicznie trudno dostępnych, co jeszcze bardziej ogranicza ich efektywność.

Jakie jest rozwiązanie?

Aby rośliny mogły korzystać z dostępnych form fosforu, kluczowa – obok nawożenia – jest aktywność mikroorganizmów glebowych.

Bakterie mobilizujące fosfor mają zdolność przekształcania nierozpuszczalnych form fosforanów w formy przyswajalne dla roślin. Proces ten jest szczególnie efektywny w przypadku szczepów o wysokim potencjale mobilizacyjnym, takich jak Bacillus megaterium, stanowiący jeden z kluczowych komponentów naszych preparatów.

Badania wykazały, że aż 90% stosowanych szczepów posiada zdolność mobilizacji fosforu nieorganicznego.

Ilość fosforu dostępnego dla roślin w dużym stopniu zależy więc od aktywności mikrobiologicznej gleby. Można ją wspierać poprzez stosowanie mikrobiologicznych preparatów inokulacyjnych oraz biostymulatorów.

Należy pamiętać, że nawożenie mineralne i organiczne powinno być prowadzone w taki sposób, aby maksymalizować chemiczną i fizyczną dostępność fosforu dla roślin, jednocześnie minimalizując ryzyko obciążenia środowiska.

W tym kontekście coraz większe znaczenie mają rozwiązania biologiczne wspierające efektywność wykorzystania składników pokarmowych.

Preparat: Myrazonit Odżywka do gleby NB

Charakterystyka szczepów bakteryjnych i ich mechanizmów działania

Preparat zawiera wyselekcjonowane szczepy bakterii ryzosferowych o komplementarnych mechanizmach działania, wpływających na zwiększenie dostępności składników pokarmowych, poprawę aktywności biologicznej gleby oraz stymulację wzrostu roślin.